Koç Üniversitesi Hastanesi · Girişimsel Radyoloji

Yapışkanla varis tedavisi

  • Yapışkanla varis tedavisi, kapak yetmezliği olan toplardamarı yapıştırarak kapatır.
  • Lazer ve radyofrekanstan farklı olarak kapatma işleminde ısı değil damarın iç duvarını birbirine doğrudan yapıştırma kullanılır.
  • İşlem basamakları lazer ve radyofrekansa çok benzer.
  • Yalnız yapışkanla ana damar kapatma sonrası rutin basınçlı çorap gerekmeyebilir. Aynı seansta köpük veya başka işlem yapılmışsa çorap önerisi değişebilir.
  • Yaklaşık 10 hastanın birinde damar duvarında yangı ve ağrı oluşturması kullanımını ciddi olarak kısıtlamaktadır.
  • Dünyada biri Türk üretimi diğeri Amerikan üretimi olan iki yapışkan madde vardır.

Yapışkan ile varis tedavisi dıştan görünen varislere yol açan ve kapak yetersizliği olan büyük damarın içine yapışkan verilerek damarın kapatılması işlemidir. Lazer ve radyofrekans yönteminden farklı olarak damarın iç duvarını ısı ile değil iç duvarları birbirine yapıştırarak kapatır. Tedavi işlemi lazer ve radyofrekansa göre 5-10 dakika daha kısa olabilir. Yalnız yapışkanla kapatmada rutin çorap gerekmeyebilir; ek köpük işlemi yapılmışsa çorap planı değişir. Ameliyatsız bir varis tedavisi olan yapışkan yönteminin pratik olması ısı ile ilgili risklerinin olmaması ve işlem sonrası varis çorabı gerektirmemesi nedeniyle çok pratiktir. Aslında 1999 yılından beri kullanılan lazer ve bundan 5 sene sonra kullanıma giren radyofrekans tedavilerinin yerini alacağı düşünüldü. Ancak bu iki yöntem etkinliği nedeniyle hala dünyada en çok kullanılan yöntemlerdir. Dünyada biri Amerika yapımı, diğeri Türkiye yapımı iki yapışkan madde vardır. Kullanımla ilgili özellikle varis tekrarlaması lazer ve radyofrekansa göre biraz daha fazla olduğu kullanımı daha kısıtlı olmuştur.

Yapışkanla varis tedavisinde kullanılan uygulama cihazı, yapışkan ve damara yerleştirilen kateter
  • Kullanımı oldukça kolay ve konforludur. İşlem basamakları "ameliyatsız lazer ve radyofrekans tedavisi" ile hemen hemen aynıdır.
  • İşlem genellikle günübirlik yapılır. Taburculuk, gözlem ve güvenli toparlanma tamamlandıktan sonra ekip tarafından kararlaştırılır; sedasyon kullanılmışsa refakatçi ve ilk 24 saat araç kullanmama kuralı geçerlidir.
  • En önemli dezavantajı bu konudaki tecrübenin lazer ve radyofrekansa göre çok daha az olmasıdır. 
  • Merkezimizde varis tedavisinde lazer, radyofrekans ve yapışkan yöntemlerinin tümü kullanılmaktadır.

Yapışkan Tedavisi Hangi Varis Hastaları İçin Uygundur?

  • Yapışkanla kapatma, uygun damar yapısı ve kapak yetmezliği olan seçilmiş hastalarda uygulanabilir. Yapıştırıcıya alerji, pıhtılaşma durumu ve diğer kişisel riskler değerlendirilmeden herkese önerilemez.
  • Ameliyatsız tüm varis tedavilerinin etkinlik ve yapılışı birbirine çok benzer.
  • Bacakta diz altındaki büyük damarda (safen toplardamarın diz altı kısmı) yetmezlik varsa buraya yapışkan tedavisi avantajlı olabilir.
  • Çünkü diz altında ısı yöntemi (lazer ve radyofrekans ısı ile tedavi eder) az kullanılır, ısı ana damarın yanındaki sinire hasar verebilir. Isıya bağlı sinir hasarı riski bu yöntemde beklenmez; ancak yapışkan işlemi de alerji, yangı ve pıhtı gibi başka riskler taşır.
  • Yalnız yapışkanla kapatma sonrası genellikle rutin çorap gerekmez. Ek skleroterapi veya başka işlem yapılmışsa bakım ve çorap planı değişebilir. Lazer ve radyofrekans sonrası ise çoğunlukla yaklaşık bir hafta çorap önerilir.
  • Yapışkanla tedavi, süreci bunun dışında diğer yöntemlerle hemen hemen aynıdır. 
  • Kısaca hastaneye gelinir. Varis tedavi odasında bacaklar steril olarak hazırlanır, işlem lokal anestezi ile ya da korku, heyecan gibi dertlerimi varsa sedasyon ile (damardan ağrı kesici ve rahatlatıcı ilaç kullanımı) yapılır. Amaç işlem sırasında hiç ağrı ve korku hissi olmamasıdır. İşlem 30-60 dakika arasında sürer. Hem venöz yetmezlik olan büyük damar hem de bunun yol açtığı varisler tedavi edilir. Dıştan görünene varisler için genellikle köpük tedavisi uygulanır. İşlem lokal anestezi ile yapılmışsa işlemden hemen  sonra yürüyerek eve dönebilirsiniz. Ağrı ve korku gidermek için rahatlatıcı ilaçlar verilmişse (bizim merkezimizde hemen her hastaya bu şekilde tedavi uygulanır) genellikle yaklaşık iki saatlik gözlem ve güvenli toparlanma sonrası, ekip uygun görürse refakatçiyle eve dönebilirsiniz. 
  • İşlemi sedasyonla yaptığımız için tedavi sonrası 24 saat araba kullanmamanız gerekir. Bu nedenle araba ile gelecekseniz bir refakatçi ile gelmeniz uygun olur. 

Lazer ve radyofrekansla tedavi işlemden sonraki bir kaç gün hafif ağrıları oluşturabilir. Bu hastaları pek rahatsız etmez ancak ileri yaşlarda tedavi isteyen hastalarda bu ağrı biraz daha fazla hissedilir. Bu hasta grubun da yapışkan tedavisi daha uygun olabilir.  

Tedavi ile Oluşabilecek Sorunlar

Yapıştırıcı tedavisinde ısı kullanılmaz ve bacağa uyuşturucu iğneler yapılmaz. Bu nedenle ağrı, morarma ve sinir etkilenmesi oldukça azdır.

  • Kızarıklık ve kaşıntı: Bazı hastalarda tedaviden birkaç gün sonra damar boyunca kızarıklık, kaşıntı ve hassasiyet olabilir. Genellikle zararsızdır ve birkaç günde geçer.
  • Sertlik: Kapatılan damar deri altında ele gelebilir. Zamanla yumuşar.
  • Hafif morarma: Giriş noktasında olabilir.
  • Alerjik reaksiyon: Yapıştırıcıya karşı alerji nadiren görülür.
  • Nadir sorunlar: Derin toplardamarda pıhtı (tromboz) ve çok nadiren akciğere pıhtı atması.

Bacakta artan şişlik, yaygın kızarıklık, şiddetli ağrı, nefes darlığı veya göğüs ağrısı olursa hemen doktorunuza başvurun.

Sık sorulan sorular

Yapışkan tedavisi lazer ve radyofrekans gibi ısı mı kullanır?

Hayır. Kapak yetmezliği bulunan toplardamara yapışkan verilerek damar duvarları birbirine yapıştırılır. Lazer ve radyofrekans ise damarı ısı enerjisiyle kapatır.

Yapışkan işleminden sonra çorap kullanımı neden farklı olabilir?

Yapışkanla kapatma işleminde ısı kullanılmadığı için bu yöntem sonrasında rutin çorap ihtiyacı farklı olabilir. Aynı seansta başka işlem yapılmışsa kişisel bakım önerileri ayrıca dikkate alınmalıdır.

Yapışkan tedavisinden sonra kızarıklık ve kaşıntı olabilir mi?

Evet. Damar boyunca kızarıklık, kaşıntı ve hassasiyet görülebilir. Yapıştırıcıya karşı alerjik reaksiyon da seyrek bir risktir; yaygın kızarıklık veya belirgin kötüleşme hekime bildirilmelidir.