Lazerle varis tedavisi bacakta varislere yol açan büyük damarın (safen toplardamarı) içine lazer enerjisi uygulanıp damarın kapatılmasıdır. Ameliyatsız varis tedavisinin ilk örneğidir. Tedavi etkinliği oldukça yüksek, yan etkileri azdır. Tedavi hastane yatışı gerekmeden ayaktan yapılır ve bir gün sonra normal hayata dönmek mümkündür.
Lazerle varis tedavisi renkli Doppler ultrason incelemede kapak yetersizliği bulunan safen toplardamarını ya da onun aksesuar damarını, damar içine yerleştirilen bir lazer fiberi ile yapılan tedavidir. Lazer enerjisi damar içinde ısı oluşturur ve sorunlu damarı kapatır. Bu nedenle bir ısıl ya da termal tedavidir. Yetmezlik olan damarın tedavisi tıpta ablasyon (kurutma/yok etme) tedavisidir. Lazerle yapılan varis tedavisine temelde aynı olan değişik adlar verilebilir (endovenöz=toplardamar içinden yapılan):
- Endovenöz lazer tedavisi (EVLT)
- Endovenöz lazer ablasyonu (EVLA)
- Endovenöz termal (ısı ile yapılan) ablasyon (EVTA)
Resim: Soldan sağa toplardamar içine bir lazer fiberinin yerleştirilmesi ve lazer enerjisi ile o damarın kapatılmasını gösteriyor
Lazerle ameliyatsız varis tedavisi ilk olarak 1999 yılında Amerika'da uygulandı. O zamandan bu yana tüm dünyada çok sayıda insana uygulanarak bilimsel çalışmalarla etkinliğini ve güvenirliğini kanıtladı. Eskiden ameliyatla dışarı çıkarılan kapak yetersizliği olan safen toplardamarı artık ameliyata gerek olmadan daha kolay bir yöntemle vücut içinde kapatılabilmektedir. Kapatılan bu damar vücut tarafından daha sonra yok edilir. Lazer tedavisinden sonra aynı seansta görünen varisler için de genellikle skleroterapi uygulanır. Günümüzde toplardamar hastalıkları konusunda referans olan bilimsel kılavuzlar (aşağıda belirtildi) büyük varis tedavisinde ameliyatsız yapılan lazer, radyofrekans ya da yapışkan tedavilerini önermektedir. Koç Üniversitesi Hastanesinde (Topkapı, İstanbul) Girişimsel Radyoloji merkezimizde lazer, radyofrekans, yapışkan ve köpük tedavilerinin tümünü uygulayabiliyoruz. Radyofrekans tedavisi de lazer gibi damarı ısı kullanarak kapatır. Yapışkan yöntemi ısı kullanmadan damarın içine uygulanır ve damarı yapıştırarak kapatır.
Ameliyatsız lazer tedavisinde uygun anesteziyle işlem ağrısız olarak yapılabilir. Tedavi büyük varislerin kaynağını da kurutmaya yöneliktir. Bu nedenle tekrarlama ihtimali azdır. Ayrıntılı bilgi: Varis tekrarlar mı.
Video açıklaması: Bu videoda lazer ve skleroterapi ile varis tedavisinin aşamaları gösteriliyor.
Lazerle varis tedavisi, radyofrekansla (RF ile) varis tedavisi ya da buhar yöntemleriyle varis tedavisi temel olarak birbirine çok benzer. Tüm tedavi basamakları hemen hemen aynıdır.
Burada görünen damar içine yerleştirilen 1-2 mm çapındaki lazer fiberidir. Lazer fiberinden çıkan lazer enerjisi damarın iç duvarını etkiler ve kapanmasını sağlar. Böylece ameliyatla çıkarılmasına gerek olmaz.
Lazer fiberi tedavi edilmesi gereken toplardamar içine yerleştirilmiştir. İşlem ultrason rehberliğinde ve uygun ağrı kontrolüyle yapılır; iğne girişleri hissedilebilir. Bu işleme damar içi lazer tedavisi denir.
Lazerle varis tedavisinin ameliyattan farkları nelerdir?
- Lazerle varis tedavisinde narkoz gerekmez. Cilt giriş yerine ve damar çevresine lokal anestezi uygulanır. Merkezimizde hastanın konforu için sedasyon da kullanılır. Sedasyon korku ve endişeyi azaltabilir; lokal anestezi veya ağrı kesici ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Uygun anestezi planını anestezi ekibi belirler.
- Büyük cerrahi kesilere gerek duyulmaması iz olasılığını azaltır. Ancak iğne giriş yerinde küçük bir iz, nadiren cilt hasarı veya kalıcı renk değişikliği olabilir. İz kalmayacağı garanti edilemez.
- Genellikle aynı gün taburculuk mümkündür. Sedasyon uygulanmışsa toparlanma ve gözlem süreci tamamlandıktan sonra, ekibin uygun görmesiyle refakatçi eşliğinde eve dönülür. İlk 24 saatte araç kullanılmaz. Taburculuk zamanı kişiden kişiye değişebilir.
- Tedavinin tamamı, ultrason eşliğinde vücudun içindeki damarlar görülerek yapılır.
- Lazerle varis tedavisi, ameliyatla karşılaştırıldığında daha etkilidir ve tekrarlama ihtimali ameliyata göre çok daha azdır.
Tedavi ağrılı mıdır?
Ameliyatsız varis tedavileri genellikle ağrısız işlemlerdir. Ağrı olup olmaması uygulanan anestezi türüne göre değişir. İşlem lokal anestezi ile yapılırsa, ince iğne girimleri hissedilebilir ve bu bazen hastaya rahatsızlık verebilir. İşlem sedasyon veya epidural gibi bir anestezi ile yapılırsa ağrı olmaz. Koç Üniversitesi Hastanesi Girişimsel Radyoloji Bölümümüzde (Topkapı, İstanbul) tüm varis tedavilerini sedasyon eşliğinde ağrısız olarak uyguluyoruz. Daha ayrıntılı bilgi için: Varis tedavisinde ağrı.
Resim: Büyük damarlar (safen damarları) damar içi lazer ile tedavi edildikten sonra dıştan görünen büyük varis, orta boy (retiküler) varis ve kılcal varislerde aynı seansta skleroterapi yöntemi ile tedavi edilir.
Lazerle varis tedavisinde hangi damarlar tedavi edilir?
Damar içinden yapılan lazerle varis tedavisinde asıl amaç kapak yetersizliği olan büyük damarı tedavi etmektir. Varis kaynağı olan bu damar tedavi edildiğinde varisler ve yakınmalar azalabilir; kalan damarlar için ek işlem gerekebilir ve ileride yeni varis oluşabilir.
Büyük varisler genellikle iki büyük toplardamardaki kapak yetmezliği nedeniyle oluşur:
Bunlar büyük ve küçük safen toplardamarıdır.
Tedavide hedef alınan damarlar genellikle bu damarlardır.
Sadece görünen büyük varisler tedavi edilir ve varislerin asıl sorumlusu olan safen toplardamar kapak yetmezliği tedavi edilmezse varisin tekrarlama ihtimali çok yüksektir.
Resimde bacağın ön kısmında büyük safen toplardamarı, arka kısmında küçük safen toplardamarı görünüyor. Bu damarlarda kapak yetersizliği olması büyük varis oluşumunun en büyük sebebidir.
Lazerle varis tedavisi nasıl yapılır?
- Ayakta yapılan renkli Doppler ultrason inceleme ile büyük varislere yol açan kapak yetmezliği olan damarlar belirlenir. Tanı için başka incelemeye gerek yoktur.
- Tedavi öncesi çok basit bir kan testi yeterlidir.
- Tedavi günü mümkünse aç gelin.
- Tedavi genellikle lokal anestezi ya da sedasyonla yapılır. Merkezimizde rutin olan sedasyon anestezisidir ve işlem ağrısızdır.
- Bacağın işlem için hazırlığı yapılır.
- Ultrason kullanılarak, safen damarına kesi yapmadan iğne deliğinden girilir ve lazer fiberi (plastik ince tüp) yerleştirilir.
- Damar çevresine çevre dokular ısıdan etkilenmesin diye bir su havuzu oluşturulur (tümesan anestezi).
- Lazer enerjisi çalıştırılarak o damar kapatılır.
- Dıştan görünen varislere de ek tedavi olarak köpük tedavisi (skleroterapi) uygulanır.
Tedavi ne kadar sürer?
Ameliyatsız varis tedavisi genellikle kısa süren bir işlemdir. Bir damarın lazerle tedavisi 10 dakikadan kısa sürer. Birden fazla damar olması süreyi uzatır. Eğer bacakta büyük damar sorunu dışında kılcal ve retiküler (kozmetik) varisler de varsa işlem sırasında bunlar da genellikle tedavi edilir ve bu işlem de süreyi uzatır. Tüm bu değişkenlere bağlı olarak bir işlem 20 dakika ile 60 dakika arasında sürer.
Tedavi ile oluşabilecek sorunlar
Lazer tedavisi genel olarak güvenli bir yöntemdir. İşlem sonrasında bacaklarda morluk, kızarıklık, varislerde sertleşme ve hassasiyet görülebilir. Lazer ısısına bağlı ayakta hafif uyuşma, iğnelenme hissedilebilir. Uzun dönemde varis olan alanlarda çizgi şeklinde kahverengi lekelenme (pigmentasyon) görülebilir. Bunların hemen tümü geçici sorunlardır. Kısa ya da uzun zamanda kendiliğinden geçer. Bu konuda "Tedavi riskleri" adlı sayfamızda daha detaylı bilgi bulabilirsiniz.
Not: Bacakta artan şişlik, şiddetli ağrı, nefes darlığı veya göğüs ağrısı olursa hemen doktorunuza başvurun.
Sözlük:Endovenöz: Toplardamarın içinden (endo: içinden; venöz: toplardamar)
Ablasyon: Bir dokunun iç duvarını ısı ya da kimyasal yöntemlerle kurutmak
Termal: Isı ile
EVLT: EndoVenöz Lazer Tedavisi
EVLA: EndoVenöz Lazer Ablasyonu
EVTA: EndoVenöz Termal Ablasyon