Ameliyatsız varis tedavisinde kapak yetmezliği bulunan toplardamar, cerrahi olarak çıkarılmak yerine lazer, radyofrekans veya yapışkan gibi yöntemlerle içeriden kapatılır.
Yöntem seçimi ve tedavi planı hakkında ayrıntılı bilgi için Varis tedavisi sayfasına bakın.
Ameliyatsız varis tedavisi cerrahi bir kesi olmadan ve hastane yatışı gerekmeden kapak yetersizliği olan toplardamarın bir iğne deliği girimiyle lazer, radyofrekans, yapışkan gibi yöntemlerden biriyle tedavi edilmesidir. Anestezi olarak sıklıkla lokal anestezi ve sedasyon kullanılır ve genel anestezi hemen hiçbir zaman gerekmez. Ameliyatsız varis tedavisi dediğimiz zaman dıştan görünen varisler değil, asıl görünen bu varislerin kaynağı olan safen toplardamarının ameliyatsız yöntemlerle tedavisi anlaşılır. Ameliyatsız varis tedavisi denince genelde şu 3 yöntem anlaşılır:
Skleroterapi tedavisi ise bu 3 temel tedavi ile birlikte yapılan, ana varisin kaynağına değil görünen varislere yönelik bir ek tedavidir.
Bu tedaviler hem bacaktaki büyük varisleri hem de bu varislerin oluşmasına yol açan ana sorunu (safen ven yetmezliği) tedavi eder.
Kılcal ve orta boy (yeşil renkli) damar genişlemesinde tedavi zaten ameliyat gerektirmeyen bir tedavidir. İnce damarlar skleroterapi ya da deri lazeri ile tedavi edilir.
Resimlerde büyük ve küçük safen venler (toplardamarlar) izleniyor. Bu venlerin kapak yetersizliği varis yapar. Varis ameliyatsız tedavisinde bu venlerden hangisinde kapak yetmezliği varsa o bölümün tedavisi gerekir ve bu tedavi lazer, radyofrekans ya da yapışkan yöntemi ile yapılır.
Neden ameliyatsız varis tedavisi?
Damar yapısı uygun hastalarda damar içi yöntemler sıklıkla ilk seçenek olarak değerlendirilir. Bu yöntem uygun değilse veya uygulanamıyorsa cerrahi tedavi de seçilebilir. Karar yalnız varisin büyüklüğüne göre verilmez; ultrason, kişisel riskler ve hasta tercihleri dikkate alınır. Yöntemler bu sitede ayrı sayfalarda açıklanır. Ayrıntılı bilgi: lazer tedavisi, radyofrekans tedavisi, yapışkan tedavisi.
Ameliyatsız varis tedavisinde dünyada ilk ve en sık yöntemi olan lazer tedavisinde kullanılan lazer fiberi görülüyor.
Ameliyatsız varis tedavisi ile ameliyat tedavisinin farkları
Operasyon ile yapılan varis tedavisinde kasıktan bir kesi yapılarak kapak yetmezliği olan damar (safen toplardamarı) çıkarılır. Ameliyat gerekmeyen yeni yöntemlerde ise bu damar çıkarılmadan vücut içinde kapatılır. Damarı kapatmak için lazer, radyofrekans ya da yapışkan yöntemlerinden herhangi biri kullanılabilir. Ek olarak aynı seansta dıştan görünen varislere köpük tedavisi (köpük skleroterapi) uygulanır; böylece tedavi tamamlanmış olur. Kapatılan damar zaman içinde vücut tarafından tamamen yok edilir.
Video açıklaması: Bu videoda varis tedavisinde kullanılan yöntemler ve yöntem seçimi anlatılıyor.
Ameliyatsız varis tedavisinin ameliyata göre üstünlükleri:
- Hasta için daha kolay ve daha konforludur.
- Daha basit anestezi teknikleri yeterlidir (lokal anestezi ya da sedasyon).
- Varis tekrar oluşma ihtimali ameliyata göre daha azdır.
- Hastane yatışı gerekmez. Hastalar işlemden sonra 2 saat içinde eve dönebilir.
- Günlük yaşama dönüş uygulanan yönteme ve kişiye göre değişir. Sedasyon sonrası ilk 24 saatte araç kullanılmaz ve dikkat gerektiren işler yapılmaz; ağır spor ve yüzme için kişisel talimatlar izlenir.
- Lazer ve radyofrekans sonrası genellikle yaklaşık bir hafta çorap önerilir. Yalnız yapışkanla kapatma sonrası rutin çorap gerekmeyebilir; ek skleroterapi varsa plan değişebilir.
Temel olarak lazer, radyofrekans ya da yapışkan (zamk) yöntemleri birbirine çok benzer ve tümü etkilidir, birbirlerine belirgin üstünlükleri yoktur. Damar içinden yapılan lazer ve radyofrekans yöntemleri eskiden beri çok daha fazla yapıldığı için bu yöntemlerde tecrübe birikimi daha fazladır. Koç Üniversitesi Hastanesi Girişimsel Radyoloji Bölümümüzde (Topkapı, İstanbul) her tür varis tedavisini yapabiliyoruz.
Ameliyatsız varis tedavisi nasıl yapılır?
Tedavide en önemli basamak ayakta yapılan detaylı bir renkli Doppler ultrason incelemesidir. Bu inceleme ile sorunlu damarların haritası çıkarılarak tedavi planı yapılır.
Tedavi işlemi çoğunlukla ameliyathane dışında bir girişim odasında yapılır. Seyrek olarak ameliyathaneyi kullanan hekimlerimiz de vardır. Ameliyatsız varis tedavileri ya lokal anestezi ile ya da basit sedasyonla yapılır. Merkezimizde konfor için sedasyon kullanılır; lokal anestezi ve ağrı kesici ihtiyacı kişiye göre planlanır.
Lazer, radyofrekans veya yapışkanla kaynak damar tedavisine gerektiğinde görünen varisler için ek işlem yapılabilir. İşlem süresi ve sonrası bakım kapsamına göre değişir. Çorap planı yönteme göre belirlenir; bütün hastalara aynı süre verilmez.
Genellikle aynı gün taburculuk mümkündür. Sedasyon uygulanmışsa yeterli gözlem ve güvenli toparlanma sonrası refakatçiyle eve dönülür. İlk 24 saatte araç kullanılmaz ve işe dönülmez. Taburcu olmak, bütün günlük etkinliklerin hemen serbest olduğu anlamına gelmez.
Varis tedavisi tekrarlanabilir mi?
Tekrar tedavi, damar yapısı ve kişisel riskler değerlendirilerek uygun hastalarda planlanabilir. Kılcal varislerde bu zaten bilinen bir konudur. Ama büyük varislerde bazen bilinmez. Tekrar tedavileri genellikle yapılan tedavinin eksikliği ya da tedavi çok iyi olsa da varisin bazen tekrarlama özelliğinden dolayıdır. Varis tekrarlar mı sayfasında bu konuda detaylı bilgi alabilirsiniz. Varis ister ameliyatla ister ameliyatsız (lazer, radyofrekans, yapışkan gibi) tedavi sonrası tekrarlasın tekrar tedavi şansı vardır. Bu konuda ameliyatsız varis tedavileri genelde daha etkilidir. Variste bir tekrarlama varsa ideal olan önce detaylı bir renkli Doppler ultrason inceleme yapılmasıdır. Tedavi sonrası anatomi değişeceği için renkli Doppler ultrason inceleme biraz daha karışık ve zor olacaktır. Ultrasondan çıkan sonuca göre de eğer tekrar varsa tekrar tedavi yapılabilir. Tekrar tedavinin uygunluğu ve beklenen yararı her hastada ayrı değerlendirilmelidir.