Koç Üniversitesi Hastanesi · Girişimsel Radyoloji

Huzursuz bacak sendromu

Huzursuz bacak sendromu, dinlenmede artan bacakları hareket ettirme ihtiyacıyla seyreden, uyku ve yaşam kalitesini etkileyebilen bir durumdur. Varis benzer yakınmalar yapabilir; iki durum aynı kişide de bulunabilir. Gerçek huzursuz bacak sendromunda etkili tedavi seçenekleri vardır. Damar tedavisi yalnız damara bağlı yakınmaları azaltabilir; sendromun mutlaka düzeleceği söylenemez.

Huzursuz bacak sendromunda kalıtsal yatkınlık, demir durumu, böbrek hastalığı ve gebelik gibi etkenler rol oynayabilir. Bazı ilaçlar ve alkol gibi etkenler belirtileri artırabilir. Kansızlık olmasa da demir durumu önem taşıyabilir. Kramp, nöropati, eklem sorunları ve venöz yetmezlik benzer yakınmalar yapabilir; bunların ayırt edilmesi gerekir. Varis bulunması huzursuz bacak sendromunu ne kanıtlar ne de dışlar.

Varis ve huzursuz bacak sendromu arasındaki ilişki

Video açıklaması: Bu videoda varis ile huzursuz bacak arasındaki ilişki anlatılıyor.

Varis ve huzursuz bacak sendromu arasındaki ilişki

Her bacak huzursuzluğu huzursuz bacak sendromu değildir. Uluslararası tanı ölçütlerinde aşağıdaki beş özelliğin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Aile öyküsü veya ilaçla rahatlama tek başına tanı ölçütü değildir; tanı hekim değerlendirmesiyle konur:

  • Bacakları hareket ettirme ihtiyacı; buna rahatsız edici hisler eşlik edebilir.
  • Yakınmaların dinlenme veya hareketsizlik sırasında başlaması ya da artması.
  • Hareket sürerken yakınmaların kısmen veya tamamen azalması.
  • Yakınmaların akşam veya gece ortaya çıkması ya da gündüze göre daha belirgin olması.
  • Bu bulguların yalnız kramp, venöz yetmezlik veya başka bir durumla açıklanamaması.

Huzursuz bacak sendromu uykuyu ve yaşam kalitesini bozabilir. Güncel tedavi yaklaşımında demir durumunun değerlendirilmesi, yakınmaları artıran etkenlerin ele alınması ve uygun hastalarda ilaç tedavisi yer alır. Tedavi seçimi nöroloji veya uyku hastalıkları uzmanıyla yapılır; “tedavisi yoktur” ifadesi doğru değildir.

Huzursuz bacak sendromunda gece bacak rahatsızlığı

Venöz yetmezlik bazı kişilerde huzursuz bacak benzeri yakınmalara neden olabilir; gerçek sendrom da aynı kişide bulunabilir. Damar tedavisiyle düzelme, damara bağlı yakınmalarda beklenebilir. Kaynağı ve hasta grubu belirtilmeyen bir yüzde bütün varis hastalarına uygulanamaz.

Huzursuz bacak tedavi edilebilir mi? 

Varise bağlı oluşan huzursuz bacak belirtileri bu damarların tedavisi ile geriler ya da kaybolur. 
Ancak gerçek huzursuz bacak sendromu tedavisi için işin kişiye yani bir nöroloji uzmanına başvurmak gerekir. 

Sık sorulan sorular

Huzursuz bacak sendromu ile varise bağlı huzursuzluk aynı mıdır?

Hayır. Varis benzer yakınmalar yapabilir; iki durum aynı kişide de bulunabilir. Varis görülmesi gerçek huzursuz bacak sendromunu ne kanıtlar ne de dışlar.

Hangi yakınmalar değerlendirmede önem taşır?

Hareket ettirme ihtiyacı, dinlenmede artış, hareketle rahatlama, akşam veya gece belirginleşme ve bulguların yalnız başka bir durumla açıklanamaması birlikte değerlendirilir. Aile öyküsü veya ilaçla rahatlama tek başına tanı koydurmaz.

Huzursuz bacak sendromunun tedavisi var mı?

Evet. Demir durumunun değerlendirilmesi, belirtileri artıran etkenlerin ele alınması ve uygun hastalarda ilaç tedavisiyle yakınmalar azaltılabilir. Tedavi nöroloji veya uyku hastalıkları uzmanıyla planlanır.

Varis tedavisi bütün huzursuz bacak yakınmalarını giderir mi?

Hayır. Damar sorununa bağlı yakınmalar tedaviyle azalabilir; gerçek huzursuz bacak sendromu ise nöroloji değerlendirmesi gerektirir. Benzer yakınmaların farklı nedenleri ayırt edilmelidir.

Kaynaklar

  1. Treatment of restless legs syndrome and periodic limb movement disorder: an American Academy of Sleep Medicine clinical practice guideline. Winkelman JW, Berkowski JA, DelRosso LM ve ark. J Clin Sleep Med. 2025;21(1):137-152. DOI: 10.5664/jcsm.11390. Kılavuz: Huzursuz bacak sendromunda güncel değerlendirme ve tedavi yaklaşımı.
  2. Restless legs syndrome/Willis-Ekbom disease diagnostic criteria: updated International Restless Legs Syndrome Study Group (IRLSSG) consensus criteria--history, rationale, description, and significance. Allen RP, Picchietti DL, Garcia-Borreguero D ve ark. Sleep Med. 2014;15(8):860-873. DOI: 10.1016/j.sleep.2014.03.025. Uzman uzlaşısı: Huzursuz bacak sendromunun tanı ölçütleri ve benzer yakınmalardan ayırt edilmesi.
  3. The effect of endovenous laser ablation on restless legs syndrome. Hayes CA, Kingsley JR, Hamby KR ve ark. Phlebology. 2008;23(3):112-117. DOI: 10.1258/phleb.2007.007051. Kontrollü klinik çalışma: Venöz yetmezliği de bulunan 35 huzursuz bacak hastasının incelendiği küçük çalışma; sonuçlar tüm hastalara genellenemez.

Kaynaklara erişim tarihi: 19 Ekim 2026.