Koç Üniversitesi Hastanesi · Girişimsel Radyoloji

Kılcal varis neden oluşur?

Kılcal varisler, ya da kılcal damarlar cilt yüzeyinde 1 mm'den ince kırmızı veya mor damar genişlemeleridir. Neden olduğu henüz bilinmiyor. Bazı kişilerde sızlama, kaşıntı veya deri altı morarmaya yol açabilir. Ancak bunlar genelde hafif yakınmalardır. Genel olarak tedavi sebebi görsel yani kozmetik olarak kişiyi rahatsız etmesi nedeniyledir.

Kılcal varis nedir?

Kılcal varis ya da kılcal damar deride kırmızı mor, genişliği yaklaşık 1 mm olan toplardamar genişlemeleridir. Toplumda görülme sıklığı %50-60 arasındadır. Yani her iki kişinin birinde görülür. Büyük varislerden çok daha sıktır. Genelde bir hastalık değil kozmetik sorundur. Çok seyrek olarak yakınma oluşturabilir, kaşıntı, sızlama tarzında ağrı ve kolay morarma yapabilir. Halk arasında "damar çatlaması" denen şey kılcal damarın ilk çıktığındaki sızlama tarzı ağrıdır. Bazı insanlarda birkaç tane bazı insanlarda yüzlerce olabilir. Bir kere çıkıp bir daha hiç çıkmayabilir ya da uzun yıllar bacağın her tarafında yavaş yavaş çıkabilir.

Kılcal Varis Neden Oluşur?

Kılcal varislerin (telenjiyektazi, örümcek damarlar) neden oluştuğu sorusunun bilimsel olarak net bir yanıtı henüz yok.

Birçok internet sitesinde kılcal varisin risk faktörleri, büyük varis (variköz ven) ile aynı biçimde sıralanır: kadın olmak, gebelik, kilo fazlalığı, uzun süre ayakta kalmayı gerektiren bir yaşam tarzı gibi. Oysa bu bilgiler büyük ölçüde variköz ven araştırmalarından alınmış ve kılcal varise olduğu gibi aktarılmıştır. Kılcal varisler için bu faktörlerin gerçekten neden olduğunu gösteren güçlü bilimsel kanıt bulunmuyor.

Nitekim hiçbir risk faktörü olmayan, genç, zayıf ve hareketli kişilerde de kılcal varis görülebiliyor; tersine, bu risklerin hepsini taşıyan pek çok kişide hiç gelişmiyor.

Bu nedenle bugün dürüst yanıt şudur: kılcal varislerin neden ortaya çıktığını tam olarak bilmiyoruz. Kalıtsal yatkınlığın ve hormonal etkilerin rol oynayabileceği düşünülüyor, ancak bunlar da kesinleşmiş değil.

Önemli olan, kılcal varis çoğu zaman kişinin yaşam tarzından kaynaklanan bir “kusur” değildir. Yani kilolu olmanız, uzun süre ayakta kalmanız kılcal ven oluşumunda önemli değildir. Ancak bu faktörler büyük varis (variköz ven) oluşumunda önemlidir.

Kılcal varisler bacakta nasıl görünür.

Kılcal varis

Kılcal varis kozmetik sorundur

Kılcal varis skleroterapi ile tedavi edilir

Kılcal varisler bacakta herhangi bir alanda görülebilir. Yıllar içinde büyüme göstermez, aynı boyutta kalırlar.

Kılcal damar ya da kılcal varislerin daha yakından görünümü  

Kılcal varis bacaklarda görülür

Kılcal varis tamamen tedavi edilebilir

Kılcal varis kıl büyüklüğünde kırmızı ve mavi renklidir

Kılcal varisler bazen kısa çizgi şeklinde, bazen örümcek ağı şeklinde, bazen de çalı yığını şeklinde görülebilir.

Kılcal varislere ait özellikler

  • Bu ince damarlara kılcal damar da kılcal varis denebilir. Kılcal varis denebilir çünkü bunlar normal damar değildir, o bölgedeki normal damarların genişlemiş (varisleşmiş) hâlidir. Kılcal damar denebilir çünkü hastalık kabul edilmez, kozmetik bir sorundur.
  • Büyük varislerden farklı olarak genellikle altta yatan bir büyük damar kapak yetmezliği yoktur. Bu nedenle tedavisinde damar içinden yapılan ameliyatsız varis tedavisinin yeri yoktur.
  • Bazı durumlarda büyük damar kapak yetmezliğinin büyük varis oluşturduğunu, bunun da orta boy ve kılcal varis oluşumuna etkisi olduğunu biliyoruz. Ancak bu henüz bilimsel olarak net değil.
  • Kılcal varisler çok daha az şikâyete yol açar. Şikâyet oluşturursa bu genellikle sızlama tarzında ağrı ve kaşıntıdır.
  • Bacakları bir yere çarptığımızda kolay morarmaya yol açabilir.
  • Kılcal damarlar hiçbir zaman büyüyerek orta boy ya da büyük boy varis olmaz. Her zaman olduğu gibidir. Çünkü orta boy retiküler varisler ve büyük varisler farklı yapılardır. Sadece büyük varisler devamlı büyüyebilir.
Kılcal variste skleroterapi

Video açıklaması: Bu videoda varis tedavisinde skleroterapinin kullanımı anlatılıyor.

Kılcal varis tedavisi

Kılcal damarlar sağlık sorunu değil kozmetik bir sorundur. Yani görünümü ile kişiyi rahatsız edebilir. Seyrek olarak sızlama, kaşıntı veya deride kanamaya bağlı kolay morarma görülebilir.

Kılcal varis tedavisinde birçok yöntemden bahsedilir: Varis kremleri, varis ilaçları, varis çorabı, değişik bitkisel özütler, egzersiz, kilo verme vb. Bu tedavilerin hiçbirisi varisleri tedavi edemez yani yok edemez. Ama varis çorabı ve varis ilaçları sızlama ve kaşıntı gibi yakınma varsa bunları hafifletebilir. Güneşlenme deriyi koyulaştırdığı için kılcal varislerin bir kısmını görünmez yapabilir ama deri normal rengine geldiğinde bu varisler tekrar görünür olur.

Kılcal varisleri yok edebilen iki temel tedavi yöntemi vardır:

  1. Skleroterapi
  2. Transdermal lazer (deriden yapılan lazer)

Estetik varis tedavisi diye de bilinen bu iki yöntem her kılcal varis tedavisinde kullanılabilir. Oldukça etkilidir. Detaylı bilgi için "skleroterapi" sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Skleroterapi iğnelerle damarın içine girilerek damarı kurutucu bir ilaç verilmesidir. Skleroterapi sayfamızda detaylı bilgi bulabilirsiniz.

Kılcal variste skleroterapi

Video açıklaması: Bu videoda köpükle varis tedavisinin uygulanışı gösteriliyor.

Kılcal variste skleroterapi

Video açıklaması: Bu videoda kılcal varislere uygulanan iğne tedavisi, yani skleroterapi gösteriliyor.

Sık sorulan sorular

Kılcal varisler bir sağlık sorunu mudur?

Hayır, kılcal varisler sadece kozmetik bir sorundur.

Kılcal varisler tamamen tedavi edilebilir mi?

Evet, bu kesinlikle mümkün. Tek sorun bir tek seansta tamamen giderilmesi mümkün olmayabilir. Skleroterapi ile ve lazer ile her seansta tedavi edilen varislerin bir kısmı kaybolur, bir kısmı kaybolmaz. Ama skleroterapi eğer çok yoğun yapılırsa tüm varislerin %60-70'ini yok edebilir ve bu sizin için yeterli olabilir. Ek tedavi seansları ile istenirse tüm kılcal varisler giderilebilir. Bu zor değildir.

Ne zaman skleroterapi ve ne zaman lazer tedavisi önerilir?

Aslında sadece kılcal varis varsa fark etmez. İkisinden birini kullanabilirsiniz. Ama kılcal varislerle birlikte yeşil renkli 2-3 mm'lik retiküler varisler ya da büyük varis varsa skleroterapi daha uygun olur (büyük varisler için mutlaka renkli Doppler ultrason inceleme yapılmak kaydıyla)

Kaynaklar

  1. Treatment for telangiectasias and reticular veins. Nakano LC, Cacione DG, Baptista-Silva JC ve ark. Cochrane Database Syst Rev. 2021;10:CD012723. DOI: 10.1002/14651858.cd012723.pub2. Sistematik derleme: Kılcal ve retiküler damarlar için tedavi seçeneklerinin karşılaştırılması.
  2. The 2023 Society for Vascular Surgery, American Venous Forum, and American Vein and Lymphatic Society clinical practice guidelines for the management of varicose veins of the lower extremities. Part II. Gloviczki P, Lawrence PF, Wasan SM ve ark. J Vasc Surg Venous Lymphat Disord. 2024;12(1):101670. DOI: 10.1016/j.jvsv.2023.08.011. Kılavuz: Varis tedavisi, çorap ve ilaç kullanımı, tedavi sonrası takip ve olası sorunlar.
  3. Editor's Choice - European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2022 Clinical Practice Guidelines on the Management of Chronic Venous Disease of the Lower Limbs. De Maeseneer MG, Kakkos SK, Aherne T ve ark. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2022;63(2):184-267. DOI: 10.1016/j.ejvs.2021.12.024. Kılavuz: Kronik toplardamar hastalıkları, tanı, tedavi seçenekleri ve takip.

Kaynaklara erişim tarihi: 19 Ekim 2026.