Varisler ya da toplardamar genişlemeleri kılcal, orta boy (retiküler) ve büyük varisler (variköz ven) olarak üç grupta ele alınır. Kılcal damarlar ince kırmızı veya mor çizgiler, orta boy damarlar çoğunlukla yeşil, deriden hafif çıkıntılı 1-3 mm kalınlığında damarlar ve büyük varisler ise deriden belirgin biçimde kabaran, deri renginde 3 mm'den büyük damarlardır. Varis çeşitleri yalnız görünümle ilgili değildir; yakınmaların değerlendirilmesi ve tedavi yönteminin seçimi açısından da önemlidir. Büyük varisler bir hastalık göstergesidir ve hemen her zaman altta büyük bir damarın kapak yetersizliği vardır. Kılcal ve orta boy damarlar genelde kozmetik bir sorundur ve altta bir kapak yetersizliği beklenmez.
Varisler büyüklük ve oluşumlarına göre büyük, orta boy ve kılcal damar olarak üç çeşittir.
Toplardamar genişlemeleri:
Kılcal Varis (Kılcal Damar)
- Deriden çıkıntı yapmayan, saç kılı inceliğinde, kırmızı-mor renkli damardır.
- Kılcal damarlar hiç bir zaman büyüyerek orta boy ya da büyük varise dönüşmez.
- Kılcal damarlar toplumda büyük varisten çok daha yaygındır. Normal insanların yarısında görülür.
- Kılcal damar ya da kılcal varis bacaklarda çok küçük bir alanda birkaç tane olabileceği gibi her iki bacakta çok yaygın da olabilir. Genellikle görünümleri nedeniyle kozmetik sorun oluştururlar. Ancak özellikle yaygınsa o bölgede ağrı, sızlama ve kaşınma gibi şikayetler oluşturabilir.
- Tüm diğer damar genişlemesinde olduğu gibi kılcal damarlar da tedavi ile tamamen kaybolur.
Orta Boy Varis (Retiküler varis)
- Ciltten hafif çıkıntı yapan, koyu yeşil-mor renkli, çapları 2-3 mm arasında değişen kıvrıntılı damardır.
- Genellikle dizin arka kısmında bulunur ancak bacağın her yerinde görülebilir.
- Tek tek ya da ağımsı yapılar halinde olur. Kılcal damarlar gibi görüntüleri ya da oluşturduğu yakınmalar nedeniyle tedavi gerektirebilir.
- Orta boy ya da retiküler damarlar köpük tedavisi ile tedavi edilir ve tedavisi en kolay türdür.
- Tedavi sonrası tekrarlama şansı yok denecek kadar azdır.
Büyük Varis
- Bunlara variköz ven (varisleşmiş damar) da denir.
- Ciltten bariz çıkıntı yapan, çapları 3 mm’den -parmak kalınlığına ulaşabilen- büyük damarlardır.
- Kesin olarak hastalık diye tanımlayacağımız damarlar bunlardır.
- Bazı kişilerde çok büyük ve belirgin olmalarına rağmen hiç şikayet oluşturmayabilir. Bazı kişilerde ise belirgin yakınma oluşturur.
- Büyük varisler gerçek bir hastalıktır ve aynı bacakta safen toplar damarındaki kapak yetersizliğine yani venöz yetmezliğe bağlı gelişir.
- Kapak yetmezliği olan bu damarların tedavisi, dıştan görünen büyük varislerin de tamamen yok olmasını sağlar.
- Sadece görünen büyük damarların köpük tedavisi ya da ameliyatla alınması bu damarların tekrar çıkmasına yol açar çünkü varis kaynağı giderilmemiştir.
- Genel olarak büyük damarların tedavisinin zor olduğu söylense de aslında tedavisi en kolay varis türüdür.
Bazı kişilerde büyük, orta boy ve kılcal damar beraber görülebilir.